CleanPicnic: parken schoonhouden met een picknickkleedje

All stories
  • Parks

Thijs Verheugen zat, als het weer het toeliet, altijd als eerste in het park met een hapje en een drankje. ‘Heerlijk, maar ik zag ook dat het voor asociaal veel afval zorgde en dat werd elk jaar erger. Dat kon ik niet langer aanzien. Al wandelend door het park kreeg ik mijn eurekamoment: een picknickkleedje waarop het eten kan worden uitgestald en dat na het picknicken in één handeling is om te toveren tot afvalzak. Klaar is Kees. Ideaal, zo maken we opruimen makkelijker en leuker. Ik moest het alleen nog maken. Het is het meest eenvoudige ontwerp geworden dat ik samen met Twan van Dommelen kon verzinnen. Een kleedje met een gat erin waar de andere drie punten doorheen kunnen worden getrokken zodat het een afvalzak wordt. Halleluja. Hoe simpeler, hoe beter en des te betaalbaarder!’

‘Een vuilniszak en een picknickkleed ineen, super handig. Best thing in the world!’ – Roos, bezoeker Vondelpark

PICKNICKKLEEDJE EN AFVALZAK INEEN

Het ontwerp en de vrolijke print zijn bepalend voor het succes van het CleanPicnic-kleedje. Het picknickpatroon en de hoge gebruikswaarde zorgen ervoor dat de ontvangers blij zijn om het te krijgen en te gebruiken.

‘We nemen altijd een kleedje mee in de kinderwagen voor als we naar een ander park gaan, dus we maken er heel graag gebruik van.’ – Joke, bezoeker Sarphatipark

CUSTOM MADE EN GRATIS

Het concept omvat meer dan alleen het kleedje. De CleanPicnic-kleedjes worden custom made ontworpen en door lokale winkeliers en het parkbeheer gratis aan parkbezoekers gegeven. Zo draagt iedereen een steentje bij aan het schoonhouden van de achtertuinen van de steden en dorpen.

‘Het intensief gebruiken van de picknickkleedjes scheelt ons twee man per dag. Dat is een besparing van 150.000 euro op jaarbasis.’ – Maurice Veldwachter, wijkbeheerder bij Stadsdeel West (Westerpark)

TEST IN HET VONDELPARK

Verheugen kreeg het idee in april 2010. In juli van dat jaar had hij het patent op zak en in augustus vond in samenwerking met Nederland Schoon een test plaats in het Vondelpark. Peter Vos, destijds parkbeheerder, had niets over de test verteld aan zijn reinigingsmedewerkers. Op maandag vroegen ze hem waar al die zakken met afval die in de afvalbakken lagen toch vandaan kwamen. Het werkte, dus er kwam groen licht.

‘Mensen worden er blij van. De meerderheid van de Sarphatiparkbezoekers maakt goed gebruik van de picknickkleedjes. De minderheid gaat dan ook mee.’ – Riny Meijer, adviseur gebiedsbeheer Openbare ruimte Zuid (Sarphatipark)

STRUCTURELE OPLOSSING

CleanPicnic verkoopt geen kleedjes maar biedt een structurele oplossing voor het afvalprobleem in parken. De uitgangspunten van het concept zijn:

  • opruimen leuker en makkelijker maken
  • samenwerken met bezoekers, buurtbewoners, buurtwinkels en de parkbeheerder
  • gratis voor de gebruiker
  • door de uitstraling van de kleedjes de parkbezoekers enthousiasmeren om hun eigen afval op te ruimen
  • zo gericht mogelijk aan het picknickende publiek leveren, waardoor zo min mogelijk extra afval ontstaat.

‘Met een bord voor de deur wijs ik deze zomer op de CleanPicnic- kleedjes. Ik zie het als een vast onderdeel van de saladebar.’ – Floris, saladebar Westerpark

SPECIFIEKE AANPAK

Als een park een zwerfafvalprobleem heeft en bij CleanPicnic aanklopt, gaan de betrokkenen rond de tafel om de situatie uitgebreid te bespreken. Elk park is namelijk anders en vraagt om een specifieke aanpak. Belangrijke vragen zijn: hoe ziet het park eruit, wat voor publiek komt er, is er horeca, zijn er voldoende afvalbakken? Aan de hand van de uitkomsten komt CleanPicnic met een voorstel dat is afgestemd op het park. Dat voorstel omvat onder meer het distributienetwerk, de logistiek van de afvalkleedjes, de afvalpunten, en de promotie en publiciteit.

‘Het is niet alleen heel gezellig, het is ook goed dat we met deze kleedjes het park schoonhouden; het is dus win-win.’ – Paul Laudy, wethouder openbare ruimte Leiden (Van der Werfpark)

DE ROL VAN PLACEMAKING

CleanPicnic werkt vanuit de placemaking-gedachte. Dat houdt in dat zoveel mogelijk mensen worden betrokken bij de oplossing: parkbezoekers, bewoners, buurtwinkels, horeca/ parkondernemers en het parkbeheer. De oplossing en de sleutel tot succes liggen bij de mensen zelf en bij goed samenwerken.

‘Normaal gesproken betalen we flink voor schoonmakers. Nu kijk ik om me heen en zie ik bijna niks meer op het gras liggen. Alles gaat de picknickkleedjes in, bij elkaar, en het is weg.’ – Bas Schreuder, organisator Picknickfestival Leiden (Van der Werfpark)

SUCCESVOL BUURTTRAJECT

CleanPicnic is bij het Vondelpark uitgegroeid tot een succesvol buurttraject, dat parkbezoekers, lokale ondernemers, buurtbewoners en het parkmanagement met elkaar verbindt. Iedereen doet mee, draagt bij en wordt er beter van. In twintig levensmiddelenwinkels en horecagelegenheden in en rondom het Vondelpark kunnen parkbezoekers dit jaar elke zomerse dag een iconisch Vondelpark picknickkleedje meenemen voor hun afval. De vereniging Vrienden van het Vondelpark regelt vrijwilligers voor het uitdelen van de kleedjes. Het parkbeheer van de gemeente Amsterdam vult de voorraad op zomerse dagen aan, zodat er altijd genoeg afvalkleedjes beschikbaar zijn voor parkbezoekers.

‘We denken met deze samenwerking tussen parkbezoekers, buurtbewoners, lokale winkeliers en horecaondernemers en het parkbeheer een positief antwoord te hebben gevonden op het enorme afvalprobleem in het Vondelpark van de afgelopen jaren.’ – Janine Geysen, Vrienden van het Vondelpark

GERECYCLEDE KUNSTSTOF EN PLANTAARDIG MATERIAAL

Er is bewust voor gekozen om de kleedjes in Nederland te laten produceren en niet bijvoorbeeld in China. Zo kan worden gewaarborgd dat de productie op alle vlakken zo duurzaam mogelijk plaatsvindt. Er zijn twee versies: kleedjes van gerecyclede kunststof en van plantaardig materiaal oftewel biobased. De kleedjes en het productieproces voldoen aan de Warenwet, die onder meer de voedselveiligheid regelt. Dat is belangrijk, omdat mensen hun eten erop leggen.

‘We zagen ook meteen aan het gaatje dat je de hoekjes erin kunt steken en het als vuilniszakje kunt meenemen, heel handig.’ – Yvonne, bezoeker Van der Werfpark

Hey, you!
We’re searching for new writers and stories about plazas and city centers.

Interested? Join The City At Eye Level and share your story!

Discover more

DE AMBITIE

CleanPicnic helpt inmiddels parken opruimen in Amsterdam, Rotterdam, Dordrecht, Den Haag, Groningen, Twente, Delft en Leiden. Met andere steden wordt overlegd over de introductie ervan. Er wordt samengewerkt met onder meer Albert Heijn, de ANWB en Mentos. En er is al een nieuw initiatief in de maak: de CleanPicnic handdoek, een handdoek en afvalzak ineen, om ook de stranden schoon te houden. De bedoeling is om die in 2018 te lanceren.

CleanPicnic heeft als missie om wereldwijd een oplossing te bieden voor zwerfafval in recreatiegebieden, door opruimen makkelijk én leuk te maken. Er valt dus nog genoeg te doen. Alle hulp is welkom.

‘Ik dacht meteen: dat hebben we in Gent nog niet, dus dit zouden we eigenlijk ook in België moeten lanceren.’ – Brecht, bezoeker Sarphatipark

RELATED
STORIES

All stories